İnsan & Sağlık

Oyun Alanları ve Oyuncakların Hijyeni

Oyun Alanları ve Oyuncakların Hijyeni


Oyuncaklar ve oyunlar, çocukların yaşadıkları çevre ve bireyler ile iletişimini ve etkileşimini sağlayan, duygularını ve düşüncülerini aktarmalarına yardımcı olan, hayal güçlerini geliştiren ve paylaşım, birliktelik, eşgüdüm ve işbirliği gibi pek çok toplumsal normu ve sosyal beceriyi öğrenmelerine yardımcı olan olgulardır.

Günlük hayatın akışı içerisinde çeşitli yaş grupları, sağlık ve eğitim durumundaki çocuklar başta AVM’ ler, kreşler ve bakım merkezleri, oyun ve etkinlik alanları, hastaneler ve muayenehaneler ile restoranlar gibi pek çok noktada yer alan oyuncaklar ve oyun alanlarında hoşça vakit geçirmekte ve diğer çocuklarla sosyalleşmektedir. Fakat, çocukların kişisel hijyen eğitimi ve olgunlaşmasının henüz tamamlanmamış olması; bağışıklık sistemlerinin henüz gelişim aşamasında olması, çevrelerinde yer alan pek çok nesneyi genellikle ağızlarına götürme eğilimde olmaları, oyun alanlarının genellikle iç ve kapalı mekanlarda konumlandırılmış olmaları, tuvalet gibi ihtiyaçlarını dile getirmede yaşadıkları zorluklar, kamusal alanlarda oyun alanlarındaki sağlık risklerini de beraberinde getirmektedir. Bu risklere karşın, çocukların sosyalleştiği bu alanlarda oyuncakların hijyeni ile ilgili net bir mevzuat ya da standart bulunmamaktadır. Görsel olarak bir oyun alanının temizliği bir değerlendirme kıstası olarak ele alınabilse de, tek başına görsel temizlik toplum ve çocuk sağlığının korunması için yeterli değildir. Zira, “temiz” olarak görünen bir oyuncak ya da yüzeyin birim alanında, içlerinde hastalık yapıcı özellikte de olanlar dâhil yüzlerce hatta binlerce mikroorganizma yer alabilmektedir. Çocukların oynadığı ve vakit geçirdiği bu alanlara enfekte olmuş bir çocuk, oyuncak paylaşımı veya ortak oynanan oyunlar nedeniyle bir enfeksiyon kaynağı haline gelebilmekte, oyuncaklar ise bu süreçte çapraz enfeksiyon etkeni olarak yer almaktadır. Çocukların, doğaları bulundukları dönem itibarı ile yaşadıkları yoğun hareketlilik nedeniyle; belirti göstermese dahi solunum veya mide-bağırsak hattında hastalık yapıcı bakterileri de taşıyabildikleri bilinmektedir. Günden güne popülarite ve cazibe kazanan bu alanların yönetimi ve işletimi için mevzuat ve standartların bulunmayışı ya da eksikliği de, bağışıklık sistemi henüz gelişme aşamasında olan ve en değerli varlıklarımız, yani çocuklarımız için ciddi bir tehdit oluşturmaktadır.

Oyun alanlarında ve bakım merkezlerinde yer alan oyuncakların fekal kontaminasyonunun, çocuklarda diyare (ishal) ve ateş gibi şikâyetlere neden olabileceği bildirilmiştir. McKay ve arkadaşları ile Merriman ve arkadaşları tarafından yapılan çalışmalarda ise, pratisyen hekimlere ait polikliniklerin bekleme odalarındaki oyuncakların çapraz enfeksiyonda önemli bir etken olduğu; ayrıca mutlak eşyaları, kıyafetler ve oyuncakların Shigella spp. vektörü haline gelebildiği ortaya konmuştur. Avila-Aguero ve arkadaşları tarafından yapılan bir başka çalışmada ise, oyuncaklarda bakteriyel kontaminasyona ilişkin dikkat çekici bulgular elde edilmiştir. Bu bulgular arasında, oyuncakların üretildiği materyal bakteriyel kontaminasyon arasında bağlantı olduğu belirtilmiştir. En az 3 gün boyunca hastanede tutulan çocuklar ve yakınları tarafından hastanelere getirilen 122 oyuncak üzerinde yapılan çalışmada, en yüksek bakteriyel kontaminasyonun sırasıyla plastik (%75), metalik (%16) ve diğer materyallerden (%9) mamul oyuncaklarda gerçekleştiği gösterilmiştir. Ayrıca, oyuncakların temin edildiği noktalara göre kıyaslama yapıldığında, işportacı oyuncak satıcılarından temin edilen oyuncakların ev ve oyuncak mağazalarından temin edilen oyuncaklara kıyasla daha yüksek düzeyde bakteriyel kontaminasyona sahip olduğu; evden getirilen oyuncakların ağırlıklı olarak koagülaz-negatif Staphylococcus ve Bacillus spp. ile kontamine olduğu, buna karşın işportadan temin edilen oyuncaklarda ise E. coli, Pseudomonas spp., Stenotrophomonas malthophilia ve Enterococcus spp., Klebsiella gibi daha sağlıklı çocuklarda dahi patojenik tablo yaratabilecek bakterilere rastlandığı raporlanmıştır.

Boretti ve arkadaşları tarafından yayımlanan 2014 tarihli bir çalışmada ise, bir eğitim hastanesinin oyun alanındaki 60 oyuncak üzerinde çalışma yapılmış ve izole edilen Staphylococcus spp. ve Streptococcus spp. bakterilerinin antimikrobiyal direnci ve hassasiyeti ele alınmıştır. Ele alınan 60 oyuncağın 52’ sinde (%87) Staphylococcus cinsi tespit edilmiş, Streptococcus bakterilerine ise rastlanmamıştır. Tespit edilen Staphylococcus bakterilerinin büyük bir kısmı bazı antimikrobiyal etken maddelere direnç göstermektedir ve %71,2’ lik kısmı ise, koagülaz negatif tiptedir. Koagülaz negatif stafilokoklar, doğumdan hemen sonra kolonize olan kalıcı deri mikrobiyotasının kommensal bir bileşenidir. Yapılan çalışmada oyuncakların sahip oldukları mikrobiyal yükün dağılımı ise büyükten küçüğe doğru sırasıyla plastik, lastik, ahşap ve bez olarak belirlenmiştir.

Merriman ve arkadaşları tarafından Yeni Zelanda’ da yapılan çalışma kapsamında, 6 sağlık ocağı bekleme odasında yer alan oyuncakların sahip olduğu mikrobiyal yük ölçümlenmiştir. Çalışmada, yumuşak oyuncakların %90’ ının, sert oyuncakların ise yalnızca %13’ ünün koliform kontaminasyonuna maruz kaldığı gösterilmiştir. Sert oyuncakların, kaba temizlikleri yapıldıktan sonra 2.5 g/L konsantrasyondaki hipoklorit çözeltisine 1 saat boyunca daldırılmasının etkin bir dekontaminasyon sağladığı; buna karşın yumuşak oyuncakların makinede yıkanmasının etkin bir temizlik yöntemi olmadığı, makinede yıkandıktan sonra dahi yüksek bakteri sayılarına sahip oldukları belirtilmiştir. Bunun yerine, yumuşak oyuncakların 30 dakika boyunca hipoklorit çözeltisi içerisine daldırılması, ardından makine tarafından yıkanması ve kurutulması işlemi, koliformları gidermesi ve bakteri yükünü azaltması nedeniyle araştırmacılar tarafından önerilmiştir. Bu bulgulara karşın, Berrington ve arkadaşları tarafından ise yumuşak oyuncakların en az 60°C’ de yıkanmasının, sahip oldukları bakteriyel yükte kayda değer düşüşe neden olduğu ileri sürülmüştür.

Davies ve arkadaşları tarafından yapılan bir çalışmada ise, yenidoğan yoğun bakım ünitelerindeki yataklarda oyuncak kaynaklı bakteri ve mantar kontaminasyonu dinamikleri ele alınmıştır. Bu bağlamda, araştırmacılar tarafından 4 haftalık bir süre boyunca haftalık olarak 19 çocuğa ait 34 oyuncaktan 86 kültür alınmıştır. Alınan 86 kültürün 84’ ünde (%98) bakteriyel üreme gözlenmiştir. Üreme görülen 84 kültürün tamamında koagülaz negatif Staphylococcus, 50’ sinde Micrococcus, 21’ inde Bacillus sp., 13’ ünde metisiline dirençli S. aureus, 12’ sinde difterioidler, 4’ ünde B grubu Streptococcus, 3’ ünde S. aureus, 3’ ünde hemolitik olmayan streptokoklar, 3’ ünde D grubu streptokoklar, 4’ ünde α – hemolitik streptokoklar ve 2’ sinde koliform bakteriler gözlemlenmiştir. Alınan numunelerin hiçbirinde fungal üreme gözlemlenmemiştir.

Suudi Arabistan’ daki bir hastanede Akhter ve arkadaşları tarafından yapılan 6 aylık bir çalışmada, hastanelerin yataklı bölümleri ile oyun alanlarının hijyenine ilişkin bulgular ortaya konmuştur. Zatürre, bağırsak enfeksiyonu ve ateş gibi şikayetleri olan hastaların en az iki hafta veya daha fazla bulunduğu yatakhane bölümü ile yatakhane girişinde yer alan oyun alanlarında haftalık olarak swab örnekleri alınmıştır. Alınan 155 örneğin 11’ inde rotavirüs tespiti yapılmış ve tespit edilen noktaların tuvalet kapısı kolları, televizyon ve oyuncaklar gibi insan aktivitesinin yüksek olduğu ekipmanlar olduğu belirlenmiştir. Dezenfektan özellikte bir kimyasal olan lizolün viral infektiviteyi >%99,9 oranında azalttığı; buna karşın etken maddesi organik iyot, hipoklorit ya da kuaterner amonyum tuzları olan preparatların rotavirüsün inaktivasyonunda etkisiz olduğu bildirilmiştir. Ayrıca, rotavirüs inaktivasyonunda fenol bazlı ürünlerin değişken sonuçlar verdiği, fakat %60 etanol ya da organik asit içeren ürünlerin ise rotavirüsleri inaktive edebildiği not edilmiştir.

Yine Suudi Arabistan’ ın Riyad şehrindeki alışveriş merkezleri ve fast food restoranlarında yer alan oyun alanlarındaki bakteriyel yükün ve antibiyotik hassasiyetinin belirlenmesi kapsamında Alsamh ve meslektaşı tarafından yapılan bir çalışmada, örneklem olarak üç fast food restoranı ve iki alışveriş merkezindeki oyun alanları seçilmiştir. Top havuzlarındaki toplar ve macera oyuncaklarından 19 swab örneği alınmıştır. Yapılan bakteri identifikasyonunda Klebsiella pneumoniae, Staphylococcus spp., Enterococci spp. gibi mikroorganizmaların yanı sıra, ilginç olarak Aspergillus spp. ve Penicillium spp. gibi iki fungal organizma cinsi de tespit edilmiştir.

Birleşik Arap Emirlikleri’ ndeki Sharjah bölgesinde yer alan 4 alışveriş merkezinde Elsergany ve arkadaşları tarafından yapılan benzer bir çalışmada ise, alışveriş merkezlerinde sıkça temas edilen yüzeylerin mikrobiyal patojenlerin yayılımındaki rolü araştırılmıştır. Bu kapsamda, AVM’ lerin yemek katındaki masalar, yemek arabaları, asansör düğmeleri, yürüyen merdivenlerin kol bantları, ATM tuşları, tuvalet ekipmanları ile oyuncak mağazaları ve oyun alanlarındaki oyuncaklardan toplamda 224 swab örneği alınmıştır. Oyun alanlarındaki elektronik oyuncaklardan alınan 16 swab örneğinin 15’ inde (%94), oyuncak mağazasındaki oyuncaklardan alınan 16 swab örneğinin ise tamamında (%100) bakteriyel üreme gözlemlenmiştir. Bahse konu swab örneklerinin ortalama değerleri 500 – 1000 CFU/cm2 yüzey alanı düzeyindedir.

Karabay ve arkadaşları tarafından kreş oyuncaklarında H. pylori varlığına ilişkin çalışmada, bir kreşte yer alan 200 oyuncaktan 9 adedi örneklem olarak seçilmiştir. Seçilen örnekler üzerinde yapılan DNA analizinde, 9 oyuncağın 5’ inde (%55,5) H. pylori DNA’ sı tespit edilmiştir.

1991 yılında, Van ve arkadaşları tarafından çocuk kreşlerindeki fekal koliform kontaminasyonunun prevalansını belirlemek amacıyla yapılan bir çalışmada ise, 121 çocuğu ağırlayan 6 kreşteki 10 oda, 13 hafta boyunca incelenmiştir. İnceleme kapsamında oyun alanında bulunan objeler, oyun topları ve ellerden haftada 1-3 defa kültür alınmıştır. Oyun toplarından alınan kültür sonuçları, topların %12-52’ sinin fekal koliform ile kontamine olduğunu göstermiştir. Çalışmada, bu alanlardan faydalanan çocukların elleri ve objeler ile oyun topları arasında bağıntı bulunduğu gösterilmiştir.

Günümüzde, oyun alanlarının ciddi şekilde talep gören bölümlerinden birisi de top havuzlarıdır. Fakat, top havuzlarının hijyeni ile ilgili literatür son derece kısıtlıdır. Georgia’ daki 6 klinik ve tedavi amaçlı top havuzunda, Rohrer ve arkadaşları tarafından bir çalışma yapılmıştır. Havuzun dört köşesi ile merkezinde yer alan toplardan, taban – orta ve üst derinliklerine göre örnekler alınmıştır. Çalışmada, koloni oluşturan birim dışında potansiyel fırsatçı patojenlerin tespiti de yapılmıştır. Çalışmanın önemli bir bulgusu da, koloni oluşturan birim (KOB ya da CFU) miktarı, en fazladan en aza doğru sırasıyla zemine temas eden toplar, yüzeydeki toplar ve orta katmandaki toplarda bulunduğu şeklindedir.

Oyuncaklar, her ne kadar çocukların yaşam alanları ve çevrelerinin doğal bir bileşeni olsa da, yaşadıkları alanlar ve etkileşim halinde oldukları aile bireyleri gibi kişiler için de çapraz enfeksiyon etkeni durumundadır. Ayrıca, günümüzde toplumsal yaşamın hareketli ve yoğun olarak yaşandığı AVM ve benzeri alanlarda, oyun alanlarının restoran ya da gıda tüketimi yapılan alanlara yakın ya da komşu olması nedeniyle; çocukların oyun seansının hemen ardından fast food gibi gıdaları tüketmesi sıklıkla yaşanan bir durumdur. Bu durum da, oyun alanlarından çocukların genellikle elleri ile gıda tüketimi sırasında oyun alanlarından aldıkları bakteriyel yükün mide-bağırsak sistemlerine dahil etmeleri son derece yüksek bir olasılıktır. Zira çocuklarda ve diğer bireylerde, bakterilerin alınımını genellikle fekal – oral rota üzerinden gerçekleşmektedir. Doğaları ve mental ve biyolojik gelişimlerinin sağlıklı şekilde sürdürülmesinin bir gereği olarak, çocukların oyuncaklara erişimini kısıtlamamak önemlidir. Fakat, özellikle alışveriş merkezleri, kreşler ve bakım merkezleri, pediatri klinikleri başta olmak üzere sağlık kuruluşları ve diğer her türlü kamusal alanda çocuk dostu bir çevre oluşturmak amacıyla yer alan çocuk oyun alanları ve oyuncaklar için mutlaka oyuncağın kullanım sıklığı, üretildiği materyal ve bulunduğu ortamın risklerine göre uygun hijyen kimyasalları seçilmeli ve periyodik temizlik ve hijyen uygulamalarına ilişkin talimat, protokol ve prosedürler oluşturulmalı ve bu uygulamalar kayıt altına alınmalıdır. Ancak bu sayede, çocukların gelişimi için hayati öneme sahip oyuncakların güvenliği sağlanabilecektir. Çocuklara temin edilen oyuncaklar kolaylıkla temizlenebilir, yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir olmalıdır. Tuvalet alışkanlığını henüz kazanmamış çocukların oyuncakları ise mutlak surette yıkanabilir özellikte olmalıdır. Oyun alanları gibi temasın sıkça yaşandığı alanlarda patojenlerin taşınımı birey – birey ya da birey-fomit-birey etkileşimi ile gerçekleşmektedir.

Amerika Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi (CDC) ve Amerika Pediatrik Akademisi tarafından yayımlanan raporlarda yer alan oyuncakların hijyenine ilişkin tavsiyelerin de bulunduğu hususlar, aşağıda sıralanmıştır:

  • Bebekler ve çocuklar oyuncaklarını paylaşmamalıdır. Çocuklar tarafından ağza alınan oyuncaklar yıkanmalı ve kullanılmadığı durumlarda dezenfekte edilmelidir.
  • Şayet bir oyuncak yıkanabilir özellikte değil ise, bebek ya da çocuklar için uygun değildir.
  • Tuvalet alışkanlığını henüz kazanmamış bebeklerin oyuncakları, mutlaka yıkanabilir özellikte olmalıdır.
  • Kreş ya da bakım merkezleri gibi çocukların toplu vakit geçirdiği alanlarda, çocukların yer aldığı her grubun ayrı bir oyuncak seti olmalıdır. Gruplar arasında oyuncak paylaşımı yapılmamalıdır.
  • Sert plastik bir oyuncağı yıkamak ve dezenfekte etmek için oyuncak ılık sabunlu suyla ovulmalı ya da fırçalanmalı, temiz suda durulanmalı, ardından oyuncak çamaşır suyu çözeltisine batırılmalı ve çözelti içerisinde 10 ila 20 dakika kalması sağlanmalıdır. Sürenin sonunda oyuncak çamaşır suyu çözeltisinden çıkarılmalı ve soğuk suyla iyice durulanarak kurumaya bırakılmalıdır.
  • Oyuncaklar, kullanım süreleri dışında, yine oyuncaklar gibi yıkanabilir ve dezenfekte edilebilir nitelikteki kapalı kaplar içerisinde muhafaza edilmelidir. Bu kaplar da, periyodik olarak dezenfekte edilmelidir.
  • Oyuncakların bulunduğu odalar ve alanlar, periyodik olarak havalandırılmalıdır. Kamusal alanlardaki çocuk oyun alanlarının iç mekan havalandırma sistemleri, hijyenik yapı dizaynı ilkelerine uygun olarak gerçekleştirilmelidir.
  • Oyun alanlarının işleticisi ya da idarecisi konumundaki kişiler, bu alanlarda sürdürülmesi gereken temizlik ve hijyen faaliyetlerini belirlemeli ve sistematik olarak gerçekleştirmelidir. Çocuklar tarafından meydana gelebilecek kusma, dışkı kaçırma gibi olaylar için acil durum müdahale prosedürleri tanımlanmalıdır.
  • Temizlik genel amaçlı temizlik kimyasalları ile sağlanabilse de, hijyenin sağlanması mutlak surette “biyosidal ruhsatlı” ve uygun dezenfektanlar ile sağlanmalıdır.
  • Oyun alanlarının giriş ve çıkışlarında, özellikle de çocuklar için durulama gerektirmeyen el antiseptikleri sağlanmalı; el antiseptiklerinin kullanımı ve doğru el yıkama uygulamaları teşvik edilmelidir.
  • Bilhassa halkın kullanımına açık ticari ve ticari olmayan iç mekan oyun alanlarında, etkin bir hijyen prosedürünün neredeyse imkansız olduğu yumuşak oyuncaklar yerine; kolay temizlenebilen ve dezenfekte edilebilen sert oyuncaklar çocukların kullanımına sunulmalıdır.

Her alanda olduğu gibi kamusal alanlardaki oyun alanları ve oyuncakların temizlik ve hijyeni, toplum sağlığının korunması ve sürdürülmesinde hayati öneme sahiptir. Günümüzde toplumsal hayatın merkezi konumunda olan AVM’ ler, kreşler, okullar gibi mekanlardaki oyun alanlarının hijyenik durumuna dair eldeki akademik veri, son derece kısıtlıdır. Otoriteler tarafından, bu alanların temizlik ve hijyeni için standartlar, kılavuzlar ve kontrol parametreleri belirlenmeli ve periyodik denetimler yapılmalıdır.

Görsel Telif: https://commons.wikimedia.org/

Kaynaklar:

  1. Akhter, J., Al-Hajjar, S., Myint, S., & Qadri, S. M. H. (1995). Viral contamination of environmental surfaces on a general paediatric ward and playroom in a major referral centre in Riyadh. European Journal of Epidemiology, 11(5), 587–590. https://doi.org/10.1007/BF01719313
  2. Alsamh, D. A., & Alwakeel, S. (2014). Advances in Natural and Applied Sciences Bacterial Contamination of Toys and Play Areas in Restaurants and Shopping Malls in Riyadh , Saudi Arabia, 8(August), 90–93.
  3. Avila-Aguero, M. L., German, G., Paris, M. M., & Herrera, J. F. (2004). Toys in a pediatric hospital: Are they a bacterial source? American Journal of Infection Control, 32(5), 287–290. https://doi.org/10.1016/j.ajic.2003.10.018
  4. Aydin, Nuran & Kürklü, Ahu & Dogan, Pınar. (2013). Çocuk ve Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitelerinde Oyuncak Bulundurulması Enfeksiyon Açısından Risk midir? Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi. 17. 77-81
  5. Biranjia-Hurdoyal, S., & Quirin, T. (2012, August). Comparative contamination rate of toys in kindergartens and households. American Journal of Infection Control. https://doi.org/10.1016/j.ajic.2012.04.337
  6. Błaszak, M., Zatoń, K. (2015). EFFECTIVENESS OF THE SANDPITS SECURITY SYSTEM AGAINST MICROORGANISMS AND INTESTINAL PARASITES SAND CONTAMINATION. Journal of Ecological Engineering, 16(4), 215-223. https://doi.org/10.12911/22998993/59376
  7. Blenkharn, J. I. (2011). Hostage to hygiene? Journal of Sports Economics, 12(4), 166. https://doi.org/10.1177/1757177411406988
  8. Bloomfield, S. and Scott, E. (1997), Cross‐contamination and infection in the domestic environment and the role of chemical disinfectants. Journal of Applied Microbiology, 83: 1-9. doi:10.1046/j.1365-2672.1997.00199.x
  9. Bloomfield SF, Exner M, Carlo Signorelli C, Nath KJ, Scott EA. (2012) The chain of infection transmission in the home and everyday life settings, and the role of hygiene in reducing the risk of infection.
  10. Boretti, Vanessa & Corrêa, Renata & Santos, Silvana & Leão, Mariella & Silva, Célia. (2014). Sensitivity profile of Staphylococcus spp. and Streptococcus spp. isolated from toys used in a teaching hospital playroom. Revista paulista de pediatria : orgão oficial da Sociedade de Pediatria de São Paulo. 32. 151-6. 10.1590/0103-0582201432301.
  11. Davies, Mark & Mehr, Sam & Garland, Suzanne & Morley, Colin. (2000). Bacterial Colonization of Toys in Neonatal Intensive Care Cots. Pediatrics. 106. E18. 10.1542/peds.106.2.e18.
  12. Ekanem, Ekanem & DUPONT, HERBERT & PICKERING, LARRY & SELWYN, BEATRICE & HAWKINS, C.. (1983). Transmission dynamics of enteric bacteria in day-care centers. American journal of epidemiology. 118. 562-72. 10.1093/oxfordjournals.aje.a113661.
  13. Elsergany, Moetaz & Moussa, Mayada & Ahsan, Amimul & Khalfan, Athra & Eissa, Abir. (2015). Exploratory Study of Bacterial Contamination of Different Surfaces in Four Shopping Malls in Sharjah, UAE. Journal of Environmental and Occupational Science. 1. 10.5455/jeos.20150611030039.
  14. Gallagher, T., & Spino, D.F. (1968). The significance of numbers of coliform bacteria as an indicator of enteric pathogens.
  15. Hanrahan, Kirsten & Lofgren, Maria. (2004). Evidence-based practice: examining the risk of toys in the microenvironment of infants in the neonatal intensive care unit. Advances in neonatal care : official journal of the National Association of Neonatal Nurses. 4. 184-201, quiz 202.
  16. Hughes, W., Williams, B., Williams, B., & Pearson, T. (1986). The Nosocomial Colonization of T. Bear. Infection Control, 7(10), 495-500. doi:10.1017/S0195941700065115
  17. Ibfelt, Tobias & Engelund, Eva & Schultz, Anna & Andersen, Leif. (2015). Effect of cleaning and disinfection of toys on infectious diseases and micro-organisms in daycare nurseries. Journal of Hospital Infection. 89. 10.1016/j.jhin.2014.10.007.
  18. Jiménez, M., Martinez, C.I., & Cháidez, C. (2010). Disinfection alternatives for contact surfaces and toys at child care centers. International journal of environmental health research, 20 6, 387-94 .
  19. Johnson, G. THE PLAYGROUND AS A FACTOR IN SCHOOL HYGIENE. (14), 14–20.
  20. Karabay, O., Kocoǧlu, E., Sandikçi, Ö., Öǧütlü, A., Tuna, N., & Karabay, M. (2011). Helicobacter pylori and kindergarten toys. Turkish Journal of Gastroenterology, 22(1), 104. https://doi.org/10.4318/tjg.2011.0168
  21. Kohnen, W. & Teske-Keiser, Susanne & Arneth, R. & Wendel, L. & Pietsch, Michael & Kopp, D. & Mayer, H. & Jansen, Bernd. (2001). Investigations on the microbiological-hygienic quality of sand from playgrounds. Umweltmedizin in Forschung und Praxis. 6. 25-30.
  22. Ledwaba, Solanka & Becker, Piet & Traore, Afsatou & Potgieter, Natasha. (2019). Bacterial Contamination of Children’s Toys in Rural Day Care Centres and Households in South Africa. International Journal of Environmental Research and Public Health. 15. 1-12. 10.3390/ijerph16162900.
  23. Martínez‐Bastidas, T. , Castro‐del Campo, N. , Mena, K. , Castro‐del Campo, N. , León‐Félix, J. , Gerba, C. and Chaidez, C. (2014), Detection of pathogenic micro‐organisms on children’s hands and toys during play. J Appl Microbiol, 116: 1668-1675. doi:10.1111/jam.12473
  24. Mckay, L., & Gillespie, T. A. (2000). BACTERIAL CONTAMINATION OF CHILDREN’S TOYS USED IN A GENERAL PRACTITIONER’S SURGERY. 12–13.
  25. Merriman, Eileen & Corwin, Paul & Ikram, Rosemary. (2002). Toys are a potential source of cross-infection in general practitioners’ waiting rooms. The British journal of general practice : the journal of the Royal College of General Practitioners. 52. 138-40.
  26. Naesens, R & Jeurissen, A & Vandeputte, C & Cossey, Veerle & Schuermans, A. (2009). Washing toys in a neonatal intensive care unit decreases bacterial load of potential pathogens. The Journal of hospital infection. 71. 197-8. 10.1016/j.jhin.2008.10.018.
  27. Naohiro HOHASHI, Emiko IKEHARA, Kazuko OMORI, A Survey on General Bacterial Contamination of Infant Toys, Environmental Infections, 2005, Volume 20, Issue 2, Pages 105-111, Released July 21, 2010, Online ISSN 1884-2429, Print ISSN 0918-3337, https://doi.org/10.11550/jsei1986.20.105, https://www.jstage.jst.go.jp/article/jsei1986/20/2/20_2_105/_article/-char/en
  28. Oesterle, Mary & Wright, Kimberly & Fidler, Marissa & Johnson, Paul & Bialonska, Dobrusia. (2018). Are ball pits located in physical therapy clinical settings a source of pathogenic microorganisms?. American Journal of Infection Control. 10.1016/j.ajic.2018.09.031.
  29. Simão, E.P., Prata, R.A., Zornoff, D.C., & Corrêa, I. (2017). Hygiene of Toys in Day Care Centers: a Care With Children.
  30. Randle, Jacqueline & Fleming, Kathleen. (2006). The risk of infection from toys in the intensive care setting. Nursing standard (Royal College of Nursing (Great Britain) : 1987). 20. 50-4. 10.7748/ns2006.06.20.40.50.c4180.
  31. Reynolds, Kelly & Watt, Pamela & Boone, Stephanie & Gerba, Charles. (2005). Occurrence of bacteria and biochemical markers on public surfaces. International journal of environmental health research. 15. 225-34. 10.1080/09603120500115298.
  32. Rohrer, T., Fidler, M., Wright, K., Johnson, P., Oesterle, M., Robinson, A., & Bialonska, D. (y.y.). Abstract ASM Isolation and Identification of Bacteria from Therapeutic Ball Pits Located in Hospital Settings. 93.
  33. Romão, D., Sabino, R., Veríssimo, C., Viegas, C., Barroso, H., Duarte, A., Brandão, J. (2015). Children and Sand Play: Screening of Potential Harmful Microorganisms in Sandboxes, Parks, and Beaches. Current Fungal Infection Reports, 9(3), 155–163. https://doi.org/10.1007/s12281-015-0230-5
  34. Sinan Ayan. The Hidden Danger for the Users of Playgrounds and Sport Complexes. Life Sci J 2013;10(1):2884-2890] (ISSN:1097-8135). http://www.lifesciencesite.com. 349
  35. Stauber, C. E., Walters, A., Fabiszewski de Aceituno, A. M., & Sobsey, M. D. (2013). Bacterial contamination on household toys and association with water, sanitation and hygiene conditions in honduras. International Journal of Environmental Research and Public Health, 10(4), 1586–1597. https://doi.org/10.3390/ijerph10041586
  36. Testa da Silva Ramos, S. R. (2014). Toys from hospital playrooms as a source of pathogens in nosocomial infections. Revista Paulista de Pediatria (English Edition), 32(3), 149–150. https://doi.org/10.1016/s2359-3482(15)30002-6
  37. THOMPSON, S. C. (1994). Infectious diarrhoea in children: Controlling transmission in the child care setting. Journal of Paediatrics and Child Health, 30(3), 210–219. https://doi.org/10.1111/j.1440-1754.1994.tb00621.x
  38. Van, R., Marrow, A. L., Reves, R. R., & Pickering, L. K. (1991). Environmental contamination in child day-care centers. American Journal of Epidemiology, 133(5), 460–470. https://doi.org/10.1093/oxfordjournals.aje.a115913
  39. Vujcic, J., Ram, P. K., Hussain, F., Unicomb, L., Gope, P. S., Abedin, J., … Luby, S. P. (2014). Toys and toilets: Cross-sectional study using children’s toys to evaluate environmental faecal contamination in rural Bangladeshi households with different sanitation facilities and practices. Tropical Medicine and International Health, 19(5), 528–536. https://doi.org/10.1111/tmi.12292
  40. Ward, R. L., Bernstein, D. I., Knowlton, D. R., Sherwood, J. R., Young, E. C., Cusack, T. M., … Schiff, G. M. (1991). Prevention of surface-to-human transmission of rotaviruses by treatment with disinfectant spray. Journal of Clinical Microbiology, 29(9), 1991–1996.

Çeviren ve Derleyen: Biyolog Onur ATAK / Hygiene Operations Manager @ Özdilek Holding

Eklenme Tarihi : 28 Kasım 2019